ODE opslag afgeschaft: wat betekent dit voor jou?

Je betaalde jarenlang een aparte heffing op je energierekening die 'ODE' heette. Misschien zag je hem staan, misschien niet. Maar sinds 2023 staat die post er niet meer. Is die belasting dan echt weg, of betaal je hem gewoon ergens anders? En wat zegt dit over de kosten op je huidige rekening?

Wat was de ODE eigenlijk?

ODE staat voor Opslag Duurzame Energie, voluit: Opslag Duurzame Energie- en klimaattransitie. De heffing werd ingevoerd per 1 januari 2013 met één specifiek doel: geld ophalen om de SDE++-subsidieregeling te financieren. Die regeling ondersteunt producenten van zonne-energie, windenergie en andere duurzame bronnen met een gegarandeerde vergoeding voor de stroom die ze leveren.

Je betaalde ODE over elke kubieke meter gas en elke kilowattuur stroom die je verbruikte. De heffing stond apart vermeld op je energierekening, naast de reguliere Energiebelasting. Elke leverancier rekende hetzelfde tarief: dat lag wettelijk vast. Wat je betaalde, hing dus uitsluitend af van je verbruik, niet van de keuze voor een dure of goedkope leverancier.

De tarieven waren degressief opgebouwd. Dat betekent: hoe meer je verbruikte, hoe lager het tarief per eenheid. Voor een gemiddeld huishouden gold het hoogste tarief, voor grote industriële verbruikers een fractie daarvan. In 2022 bedroeg het ODE-tarief voor de eerste verbruiksschijf elektriciteit (tot 10.000 kWh) €0,0369 per kWh en voor gas (tot 170.000 m³) €0,1047 per m³. Ter vergelijking: in 2021 lag het tarief voor die eerste schijf elektriciteit op €0,0363 per kWh.

De kritiek op dit systeem was niet gering. Huishoudens en kleine ondernemers betaalden per eenheid verbruik veel meer dan grote industrieën. De degressieve structuur betekende dat een aluminiumsmelter of een grote glastuinder een fractie betaalde van wat een gezin per kWh kwijt was. Politiek gezien was dit een doorn in het oog van partijen die de lasten eerlijker wilden verdelen.

Wanneer is de ODE afgeschaft en hoe werkte dat precies?

Hier zit een belangrijk onderscheid dat de meeste bronnen over het hoofd zien: er was een functionele afschaffing en een formele afschaffing, en die vielen niet op hetzelfde moment.

Per 1 januari 2023 werden alle ODE-tarieven op €0,00 gezet. Technisch gezien bestond de wet nog, maar er werd niets meer geheven. De ODE verdween daarmee van je energierekening. Tegelijkertijd werden de tarieven van de reguliere Energiebelasting verhoogd om het wegvallen van de ODE-inkomsten te compenseren. De financiering van de SDE++ liep gewoon door.

Pas per 1 januari 2024 werd de Wet ODE formeel ingetrokken. Vanaf dat moment bestond de heffing ook juridisch niet meer. De twee stappen samen vormen de volledige afschaffing: 2023 was het einde in de praktijk, 2024 het einde op papier.

Dit is ook de reden waarom je op sommige sites leest dat ODE in 2023 is afgeschaft en op andere dat het 2024 was. Beide kloppen, afhankelijk van welke definitie je hanteert.

💡 Wat betaal je nu aan energiebelasting op jouw contract? Ollie vergelijkt alle beschikbare energiecontracten op jouw adres en toont de actuele tarieven inclusief energiebelasting en vermindering. → Vergelijk energiecontracten op vergelijker.nl

Wat veranderde er op je rekening na 2023?

Kort gezegd: de ODE-post verdween, maar de totale belastingdruk op energie bleef grotendeels gelijk. De gecombineerde Energiebelasting nam de rol over. Op je rekening zie je sindsdien één belastingpost voor stroom en één voor gas, in plaats van twee aparte regels.

Wat de administratieve vereenvoudiging voor consumenten oplevert, is vooral duidelijkheid. Eén post is makkelijker te begrijpen dan twee heffingen met elk hun eigen tariefschijven. De inhoudelijke beleidswijziging was er niet: duurzame energie wordt nog steeds gesubsidieerd via de SDE++, en de belasting op energie dekt dat nog steeds.

Concreet: in 2026 bedraagt de gecombineerde energiebelasting €0,1109 per kWh voor stroom en €0,7267 per m³ voor gas. Dat zijn de tarieven voor de laagste verbruiksschijf, die voor huishoudens van toepassing is. Ter compensatie ontvang je een vaste belastingvermindering per aansluiting. Die vermindering bedraagt in 2026 €628,96 inclusief btw per jaar. Die korting wordt verrekend via je energierekening, ongeacht je verbruik.

Een gemiddeld huishouden met een verbruik van circa 2.500 kWh stroom en 1.500 m³ gas per jaar betaalde in 2022 via de ODE alleen al ruwweg €92 aan stroom (2.500 × €0,0369) en €157 aan gas (1.500 × €0,1047). Dat is samen bijna €250 per jaar puur aan ODE. Na de fusie zit dat bedrag verwerkt in de gecombineerde energiebelasting, maar het verdween niet uit je portemonnee.

Bij je energiecontract voor een leegstaande woning of bij energie regelen na overlijden van een partner speelt de energiebelasting ook een rol: de vermindering geldt per aansluiting, niet per persoon.

Wat betekent dit voor je rekening in 2026?

De richting van het beleid is duidelijk: gas wordt zwaarder belast, stroom goedkoper. Dat is bewust beleid om elektrificatie te stimuleren. Een warmtepomp of elektrisch koken wordt relatief aantrekkelijker ten opzichte van een gasketel.

Voor de meeste huishoudens verandert er door de afschaffing van de ODE zelf niets aan het totaalbedrag op de rekening. De administratieve vereenvoudiging was het voornaamste resultaat. Wie zijn rekening van 2022 naast die van 2024 legt, ziet minder regels maar niet per se een lager eindbedrag.

Wil je weten hoe je energiebelasting 2026 er precies uitziet en welke tarieven gelden? Daar lees je de actuele tarieven per verbruiksschijf.

Veelgestelde vragen over ODE opslag afgeschaft

Wat was de ODE en waarom bestond die? ODE stond voor Opslag Duurzame Energie. De heffing werd in 2013 ingevoerd om de SDE++-subsidieregeling te financieren, waarmee producenten van zonne- en windenergie een gegarandeerde vergoeding kregen. Je betaalde ODE per kWh stroom en per m³ gas, bovenop de reguliere energiebelasting.

Is de ODE nu echt weg of betaal ik hem nog steeds? Als aparte post op je rekening is de ODE verdwenen per 1 januari 2023. Inhoudelijk is het tarief samengevoegd met de Energiebelasting. Je betaalt dus nog steeds mee aan de financiering van duurzame energie, maar via één gecombineerde heffing in plaats van twee aparte regels.

Wat betaal ik nu aan energiebelasting in 2026? In 2026 bedraagt de energiebelasting €0,1109 per kWh voor stroom en €0,7267 per m³ voor gas (laagste schijf). Daar tegenover staat een vaste belastingvermindering van €628,96 inclusief btw per aansluiting per jaar. Check voor de meest actuele tarieven de website van de Belastingdienst of vergelijker.nl.

Hoe werkte de degressieve tariefstructuur van de ODE? Huishoudens betaalden het hoogste tarief per eenheid, grote industriële verbruikers een veel lager tarief. Dat was politiek omstreden: kleine verbruikers droegen verhoudingsgewijs meer bij aan de financiering van de energietransitie dan grote bedrijven. Dit systeem is met de fusie in de Energiebelasting niet fundamenteel veranderd, al zijn de tariefverschillen tussen schijven kleiner geworden.

Wat betekent dit voor jou als consument?

De afschaffing van de ODE als aparte heffing was geen belastingverlaging. Het was een administratieve opruimactie: twee heffingen werden één. De financiering van duurzame energie loopt gewoon door via de SDE++, en de gecombineerde Energiebelasting dekt die kosten nog steeds.

Wat je er wel uit meeneemt: de post ODE op je rekening was geen bijzaak. Een gemiddeld huishouden betaalde daar jaarlijks ruim €200 aan mee. Nu zit dat bedrag verwerkt in de energiebelasting, minder zichtbaar maar niet minder aanwezig. Wie zijn energiecontract vergelijkt en let op de totale belastingdruk, maakt een bewustere keuze dan wie alleen naar de kale leveringsprijs kijkt.

💡 Wil je weten welk energiecontract nu het voordeligst is op jouw adres? Ollie berekent de totaalkosten inclusief energiebelasting en vermindering, op basis van jouw postcode en verbruik. → Vergelijk energiecontracten op vergelijker.nl

‍